Δημιουργικές τρικλοποδιές

(του Πάνου Κοσμά, Γαλέρα 03/01/08)

Ο προϋπολογισµός τού 2008 είναι η νέα έκδοση του οδικού χάρτη για την αναδιανοµή τού εισοδήµατος εις βάρος των µισθωτών και συνταξιούχων.

Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης εξηγούσε στους υποψήφιους τραγουδοποιούς µε απλά λόγια τη «συνταγή» για να φτιάξουν ένα τραγούδι: «Θέλει τέλος κι αρχή… θέλει λόγια απλά… θέλει κάποιο µπλα µπλα» κ.λπ. Με τα χρόνια οι ελληνικές κυβερνήσεις διαµόρφωσαν τη δική τους «συνταγή» για το πώς φτιάχνεται ένας κρατικός προϋπολογισµός. Στα χρόνια της βασιλείας τού νεοφιλελευθερισµού, λοιπόν, και ειδικότερα στην Ελλάδα, η «συνταγή» κατάρτισης του κρατικού προϋπολογισµού περιλαµβάνει απαραίτητα: νέους φόρους για τους πολλούς ταυτόχρονα µε φοροαπαλλαγές για τα κέρδη, αύξηση του µεριδίου των έµµεσων φόρων στο σύνολο των φορολογικών εσόδων, καθήλωση των κοινωνικών δαπανών (για υγεία, παιδεία, πρόνοια, περιβάλλον κ.λπ.), υψηλές δαπάνες για εξοπλισµούς, αθέτηση υποχρεώσεων στα ασφαλιστικά ταµεία. Μόνο αυτά; Όχι φυσικά! Απαραίτητο συστατικό τής «συνταγής» είναι και η περιβόητη «δηµιουργική λογιστική». Δηλαδή τα λογιστικά τρικ που παραποιούν την «αλήθεια» του προϋπολογισµού προκειµένου ο τελικός ισολογισµός να είναι σύµφωνος µε την απαίτηση του Συµφώνου Σταθερότητας για έλλειµµα κάτω από 3% τού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) και για συνεχή µείωση του δηµόσιου χρέους µέχρι να φτάσει το 60% τού ΑΕΠ.

Κάθε χρόνο, λοιπόν, οι αρµόδιες υπηρεσίες τού υπουργείου Οικονοµίας και Οικονοµικών µετατρέπονται σε… µαγειρείο στοιχείων, προβλέψεων και εκτιµήσεων ώστε να πετύχει η «συνταγή». Οι απαράβατες κατευθυντήριες γραµµές είναι δύο: Πρώτον, πρέπει η αναδιανοµή εισοδήµατος να γίνει στην κατεύθυνση των κερδών και όχι των µισθών. Δεύτερον, πρέπει… πάση θυσία το έλλειµµα να είναι µικρότερο από το 3% τού ΑΕΠ. Να ξεκαθαρίσουµε από την αρχή κάτι σηµαντικό: Το πρώτο δεν είναι αποτέλεσµα του δεύτερου, δηλαδή η αναδιανοµή τού εισοδήµατος µέσω τού προϋπολογισµού εις βάρος των µισθών και υπέρ των κερδών δεν είναι αποτέλεσµα των προβλέψεων του Συµφώνου Σταθερότητας. Διότι, όπως είχε δηλώσει ευθαρσώς και ο Σηµίτης, «αν δεν υπήρχε η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα έπρεπε να εφεύρουµε αυτές τις πολιτικές», δηλαδή τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Όµως η δαµόκλειος σπάθη τού Συµφώνου Σταθερότητας επιδεινώνει τον αναδιανεµητικό χαρακτήρα τού κρατικού προϋπολογισµού.
Τι είναι, λοιπόν, ο προϋπολογισµός τού 2008; «Δηµιουργική λογιστική» εις βάρος των κοινωνικών αναγκών, των µισθωτών και των συνταξιούχων. Και ιδού πώς:

Επιβράδυνση της ελληνικής οικονοµίας

Η «δηµιουργική λογιστική» ξεκινάει µε τις προβλέψεις για τους ρυθµούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονοµίας το 2008, που σύµφωνα µε τον προϋπολογισµό θα είναι 4% τού ΑΕΠ. Γιατί είναι σηµαντικές αυτές οι προβλέψεις; Διότι πάνω τους στηρίζονται οι προβλέψεις για το ύψος των δηµόσιων εσόδων: υψηλότερη ανάπτυξη – υψηλότερα δηµόσια έσοδα, και το αντίθετο. Αυτό το 4%, λοιπόν, είναι εκτός… τόπου και χρόνου. Η παγκόσµια οικονοµία είναι σε φάση επιβράδυνσης (αµερικανική και ευρωπαϊκή) και οι χρηµατιστηριακές αγορές είναι σε περίοδο µεγάλης αστάθειας λόγω της κρίσης των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ που οδηγούν τράπεζες-κολοσσούς στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Όλες οι προβλέψεις των διεθνών καπιταλιστικών οργανισµών συµφωνούν ότι το 2008 οι ρυθµοί ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας θα επιβραδυνθούν. Ποια είναι η συνέπεια µιας τέτοιας επιβράδυνσης; Ότι µειώνεται η εξωτερική ζήτηση για εγχώρια προϊόντα και υπηρεσίες (µειώνονται οι εξαγωγές, τα έσοδα από τον τουρισµό κ.λπ.). Πέρα από τους εξωγενείς παράγοντες, όµως, είναι επίσης φανερό ότι έχουν αρχίσει να λειτουργούν και εσωτερικοί λόγοι που οδηγούν σε επιβράδυνση την ελληνική οικονοµία. Το 2007 είναι ο δέκατος τέταρτος χρόνος συνεχόµενης ανάπτυξης µε ρυθµούς 3,5-4% (από το 1994). Αυτή η µακρόχρονη περίοδος υψηλής ανάπτυξης όµως εξαντλεί τη δυναµική της. Στηρίχτηκε σε παράγοντες που αποδυναµώνονται: Στην εγχώρια ιδιωτική κατανάλωση (που οφειλόταν σε µεγάλο βαθµό στα χαµηλά επιτόκια και στην υπερχρέωση νοικοκυριών και επιχειρήσεων), σε διεθνείς συγκυρίες που ευνόησαν τις εξαγωγές και τον τουρισµό κ.λπ. Τώρα, τα επιτόκια είναι υψηλά, ο δανεισµός νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχει κορεσθεί σε µεγάλο βαθµό και δεν µπορεί πλέον να στηρίξει την κατανάλωση, το πετρέλαιο «πετάει», η εξωτερική ζήτηση πέφτει. Ήδη το τρίτο τρίµηνο του 2007 οι ρυθµοί ανάπτυξης έπεσαν στο 3,6% (από 4,6% το πρώτο τρίµηνο –µια ολόκληρη µονάδα σε ένα εξάµηνο), οι εξαγωγές τους τελευταίους µήνες πέφτουν θεαµατικά κ.λπ. Γιατί όµως έχουν σηµασία όλα αυτά; Διότι µε µικρότερη ανάπτυξη τα δηµόσια έσοδα θα είναι λιγότερα, ο στόχος τού προϋπολογισµού δεν θα µπορεί να καλυφθεί, οπότε θα έρθουν µε µαθηµατική ακρίβεια νέα φοροεισπρακτικά µέτρα (νέα αύξηση ΦΠΑ και άλλων έµµεσων φόρων) ή και περαιτέρω περικοπή των δηµόσιων δαπανών.

Δηµόσια έσοδα: φοροεπιδροµή

Παρ’ όλα τα προηγούµενα, λοιπόν, ο προϋπολογισµός τού 2008 προβλέπει «τερατώδη» αύξηση των δηµόσιων εσόδων σε σχέση µε πέρυσι. Η αύξηση είναι τόσο «αφύσικα» µεγάλη, ώστε, η γνωστή από τα µέχρι σήµερα µέτρα φοροεπιδροµή, δεν µπορεί να την εξηγήσει. Είναι βέβαιο, λοιπόν, ότι το 2008 κρύβει αύξηση του ΦΠΑ από 19% σε 21%. Μάλιστα, ακόµη και µε αυτή την αύξηση, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ο στόχος για τα δηµόσια έσοδα είναι εφικτός. Συγκεκριµένα, τα τακτικά έσοδα προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 12,1% ή κατά 6,2 δισ. ευρώ. Αυτή η αύξηση σχεδόν στο σύνολό της προέρχεται από τα φορολογικά έσοδα, τα οποία αναµένεται ότι θα αυξηθούν κατά 12,9%. Από αυτά, τα 2 δισ. ευρώ προέρχονται από πρόσθετους άµεσους και τα 4 δισ. ευρώ από πρόσθετους έµµεσους φόρους! Παρατήρηση πρώτη: Πρόκειται για πραγµατική φοροεπιδροµή! Παρατήρηση δεύτερη: Προβλέπεται αύξηση εσόδων µεγαλύτερη από την αύξηση του ονοµαστικού ΑΕΠ (αύξηση ΑΕΠ + πληθωρισµός) κατά 5 ποσοστιαίες µονάδες -πραγµατικό… µαθηµατικό παράδοξο. Όµως, υπάρχουν και πιο ενοχλητικά, ποιοτικά στοιχεία:

1. Τα έσοδα από τη φορολογία των φυσικών προσώπων προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 7,2%, ενώ από τη φορολογία των νοµικών προσώπων (περιλαµβάνονται οι Ανώνυµες Εταιρείες) µόνο κατά 4,6%.

2. Προβλέπονται επιπλέον 660 εκατ. ευρώ από τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, µέσω του νέου, καθολικού φόρου κατοχής που ανακοινώθηκε ήδη. Να τη κι εδώ η αναδιανοµή υπέρ των πλουσίων: Ο φόρος στη µεγάλη ακίνητη περιουσία (ΦΜΑΠ), ένας δίκαιος φόρος, καταργείται και η φορολόγηση των ακινήτων διαχέεται…

3. Προβλέπεται τροµακτική αύξηση εσόδων από ΦΠΑ κατά 13,6% (2,385 δισ. ευρώ επιπλέον από ΦΠΑ)! Προφανώς θα έχουµε γενναία αύξηση του ΦΠΑ µέσα στο 2008…

Δηµόσιες δαπάνες: αναδιανοµή κι εδώ…

Είναι κοινό µυστικό ότι το µεγαλύτερο κονδύλι των δαπανών είναι το κονδύλι των µισθών και συντάξεων στον δηµόσιο τοµέα. Είναι επίσης γνωστό ότι αυξήσεις σε µισθούς και συντάξεις στον δηµόσιο τοµέα δίνουν τον «τόνο» και για τις αυξήσεις στον ιδιωτικό τοµέα. Φέτος, λοιπόν, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ποσοστό αύξησης 3% για µισθούς και 4% για συντάξεις. Για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια το ποσοστό τής αύξησης των µισθών στον δηµόσιο τοµέα είναι µικρότερο από τον προβλεπόµενο πληθωρισµό (το Νοέµβριο «έτρεχε» µε 3,9%). Η αύξηση στο συνολικό κονδύλι για τους µισθούς δεν λέει όλη την αλήθεια, διότι περιλαµβάνει και δαπάνες όπως αναδροµικά στους δικαστικούς, ωρίµανση, επιδόµατα, αυξήσεις στους στρατιωτικούς κ.λπ. Η «αλήθεια» της εισοδηµατικής πολιτικής αποκαλύπτεται µε το ποσοστό αύξησης στους κατώτερους µισθούς και συντάξεις. Που φέτος θα είναι κατώτερο του πληθωρισµού. Εδώ, όµως, πρέπει να προσθέσουµε και µια άλλη, κρυφή απώλεια: ότι για µία ακόµη φορά οι εργαζόµενοι δεν θα πάρουν τίποτε από την αύξηση της παραγωγικότητας. Τα άσχηµα νέα όµως δεν τελειώνουν εδώ:

1. Οι δαπάνες για την παιδεία (λιγότερο από 3% τού ΑΕΠ) είναι µικρότερες από πέρυσι ως ποσοστό τού ΑΕΠ, είναι µακράν οι µικρότερες στην Ε.Ε. και απέχουν… έτη φωτός από την υπόσχεση της ίδιας της ΝΔ στην προεκλογική περίοδο του 2004, το 5%.

2. Οι δαπάνες για την υγεία και την πρόνοια είναι µόλις 2,77% τού ΑΕΠ, ποσοστό χαµηλότερο και από το 2005.

Σε αντίθεση, το ποσοστό των στρατιωτικών δαπανών παραµένει το υψηλότερο στην Ε.Ε., ενώ και οι δαπάνες για «ασφάλεια» (Αστυνοµία, Λιµενικό, Ειδικά Σώµατα κ.λπ.) αυξάνονται θεαµατικά όλα τα τελευταία χρόνια.
Τι είναι λοιπόν ο προϋπολογισµός τού 2008; Ο καταστατικός χάρτης της αναδιανοµής τού εισοδήµατος εις βάρος των µισθωτών, των συνταξιούχων, των αναγκών µας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s