4η Συνδιάσκεψη ΣΥΡΙΖΑ: Οργανωτικά, ένα βήμα μπρος – πολιτικά, βήματα σημειωτόν

του Πάνου Κοσμά

(Κόκκινο, Ιούλιος 2011)

Η 4η  Συνδιάσκεψη του  ΣΥΡΙΖΑ διεξάγεται ύστερα από μια μακρά  και επώδυνη περίοδο  κρίσης αλλά και σε μια συγκυρία που  η αναμέτρηση με την κυβέρνηση, το μνημόνιο και την τρόικα παίρνει νέα χαρακτηριστικά, ανοίγοντας το ζήτημα της εξουσίας και της «επόμενης μέρας». Σε τέτοιες συνθήκες, ο ΣΥΡΙΖΑ βαδίζει προς τη Συνδιάσκεψη έχοντας κάνει οργανωτικά ένα βήμα μπρος (αν και αβέβαιο και δειλό) και πολιτικά πολλά βήματα σημειωτόν.

Ως ΚΟΚΚΙΝΟ είχαμε πρώτοι διατυπώσει το αίτημα -στην «εύφορη» περίοδο της ανοδικού κύματος για τον ΣΥΡΙΖΑ- για δημοκρατική συγκρότησή του, με μέλη, αποφασιστικές διαδικασίες και δημοκρατικά εκλεγμένα όργανα. Δυστυχώς η άρνηση του ΣΥΝ, αλλά και η έμμεση βοήθεια που είχε σε αυτή του την άρνηση από συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, δεν επέτρεψαν να γίνει τότε αυτό το βήμα, που θα ενέτασσε μαζικά στις γραμμές του ανένταχτους και ανένταχτες που τον είχαν προσεγγίσει. Ο ΣΥΡΙΖΑ πλήρωσε ακριβά εκείνο το οργανωτικό και πολιτικό «έγκλημα»: Από τη μια, μη έχοντας δημοκρατικά εκλεγμένα όργανα και αποφασιστικές διαδικασίες, δεν είχε τρόπο να διαχειριστεί τις διαφωνίες στους κόλπους του, με αποτέλεσμα να παράγονται διαρκώς μη διαχειρίσιμα «επεισόδια» αντιπαράθεσης, ηγετικών διενέξεων και προσωπικών στρατηγικών που λειτουργούσαν διαλυτικά και αποσυσπειρωτικά. Από την άλλη, το κύμα των ανένταχτων που συσπειρώθηκε γύρω του δεν άντεξε για πολύ το στάτους των «μελών χωρίς δικαιώματα» και απομακρύνθηκε, ενώ και γενικότερα οι γραμμές του αποσυσπειρώθηκαν. Το αποτέλεσμα ήταν να μεγιστοποιηθεί η αδυναμία παρέμβασης στην κοινωνία και στα κινήματα και να τονωθούν ακόμη περισσότερο τα εκλογικά και επικοινωνιακά χαρακτηριστικά του σχήματος.

Ενόψει της Συνδιάσκεψης, τα οργανωτικά βήματα μπρος είναι  σημαντικά: το σώμα της Συνδιάσκεψης θα είναι σώμα εκλεγμένων (με εκλογές ή συναινετική ανάδειξη) αντιπροσώπων και θα έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες, μεταξύ των οποίων να εκλέξει και το ενδιάμεσο αποφασιστικό όργανο, την Πανελλαδική Συντονιστική Επιτροπή. Επίσης, οι πολιτικές αποφάσεις θα επικυρωθούν από το σώμα. Ωστόσο, είναι φανερές οι δυνάμεις αδράνειας (που πλέον αφορούν τον ΣΥΝ ή τμήματα του ΣΥΝ) που απειλούν να σχετικοποιήσουν τη σημασία και το περιεχόμενο αυτών των βημάτων. Εξάλλου, οι «σκεπτικιστές» θα έχουν σύμμαχο το γεγονός ότι η προσυνδιασκεψική διαδικασία ήταν ελλιπέστατη και χωρίς μαζική συμμετοχή. Η εμπειρία της Συνδιάσκεψης θα δείξει ποια θα είναι τα πραγματικά κέρδη από αυτή τη διαδικασία.   

Παραμένει η πολιτική αμφισημία

Παρόλο που θεωρούσαμε και θεωρούμε σημαντικό το ζήτημα της δημοκρατικής συγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ, θεωρούμε ότι η κρίση του έχει κατά κύριο λόγο πολιτικές αιτίες και συγκεκριμένα τη μόνιμη πολιτική αμφισημία και ταλάντευση ανάμεσα σε έναν αριστερό ρεφορμισμό που σέβεται τα όρια της αστικής νομιμότητας και τον αντικαπιταλιστικό προσανατολισμό. Σε όλη την πορεία του ΣΥΡΙΖΑ την ηγεμονία την είχε ο αριστερός ρεφορμισμός, ενώ τα αντικαπιταλιστικά ήταν μειοψηφικά και ηγεμονευόμενα. Με το πλαίσιο των πολιτικών θέσεων για τη Συνδιάσκεψη αυτή η κατάσταση «νομιμοποιείται» για μία ακόμη φορά. Παρόλο που γίνεται μια αρκετά αριστερή συνόψιση σε προγραμματικό κυρίως επίπεδο (κοινωνικοποίηση των τραπεζών με εργατικό και εργατικό έλεγχο, διαγραφή του «μεγαλύτερου μέρους» του χρέους, βαριά φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου και της εκκλησιαστικής περιουσίας), τα προβλήματα της αμφισημίας είναι φανερά:

Στο ζήτημα της «εξουσίας», η θέση είναι η «λύση Αριστεράς στην πολιτική κρίση», που στη συνέχεια εξειδικεύεται στη «συγκρότηση μετώπου κοινής δράσης και πολιτικής συνεργασίας ώστε να διαμορφωθεί μια νέα κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία, ένα νέος συνασπισμός εξουσίας στη βάση ενός προωθημένου, ριζοσπαστικού προγράμματος», αλλά και στη «δημοκρατική αναμόρφωση του κράτους και του πολιτικού συστήματος». Είναι φανερό ότι εδώ υπάρχει η ρεφορμιστική – εκλογικίστικη στρατηγική.
Στο ζήτημα του χρέους, όπου το πολιτικό εκκρεμές του ΣΥΡΙΖΑ κινείται αριστερά, εξακολουθεί παρ’ όλα αυτά να ερωτοτροπεί και με άλλες ιδέες: «Διεκδικούμε τη διαγραφή του μέγιστου μέρους του και ουσιαστική βελτίωση των όρων αποπληρωμής του υπόλοιπου, ανάλογα με τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας». Εδώ γίνεται φανερό ότι η προγραμματική θέση για τη διαγραφή δεν εντάσσεται σε μια λογική ρήξης αλλά σε μια λογική εναλλακτικής οικονομικής διαχείρισης εντός του συστήματος.
Όσον αφορά το περιεχόμενο και τη στόχευση της εναλλακτικής πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ, δηλώνεται η «ανάγκη για ανατροπή του οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου που οικοδομεί ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός και η σύνδεση της εναλλακτικής πρότασης με τη σοσιαλιστική προοπτική». Και αλλού: «Πάλη για τη διαμόρφωση προϋποθέσεων που θα υπηρετήσουν το όραμα και το στρατηγικό στόχο του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού». Έτσι, ο σοσιαλισμός παραμένει μακρινό «όραμα», η δε «ανατροπή του κοινωνικού μοντέλου που οικοδομεί ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός» δεν οδηγεί στο σοσιαλισμό αλλά σε κάτι «ενδιάμεσο» που δεν προσδιορίζεται – πρόκειται για «κομψή» και άδηλη επαναφορά της θεωρίας των σταδίων…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s