Το δημοψήφισμα, η κυβέρνηση Παπαδήμου και η Αριστερά

(του Πάνου Κοσμά, Κόκκινο – Νοέμβρης 2011)

Μπροστά σε μια νέα, ελληνική και διεθνή, συγκυρία

Και εγένετο κυβέρνηση με τραπεζίτη πρωθυπουργό και με υπουργούς από το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και το ΛΑΟΣ! Ο Μεσοπόλεμος και η κυβέρνηση Τσαλδάρη βρικολάκιασαν και εμφανίστηκαν στη μνημονιακή νύχτα του 2011! Η αστική τάξη ανακάλεσε όλες τις εφεδρείες στα «όπλα», ο Πάσχος Μανδραβέλης εκδήλωσε την ενόχλησή του που δεν προβλέπονται «κυρώσεις» για την περίπτωση που η Αριστερά προσβάλλει τον πρόεδρο της Δημοκρατίας μη ανταποκρινόμενη στις προσκλήσεις του, ενώ «σοβαρά» διεθνή έντυπα μεγάλης εμβέλειας έχουν μια περίεργη επιμονή σε ρεπορτάζ περί κινδύνου πραξικοπήματος στην Ελλάδα. Στο νου έρχεται αυτόματα ο συνειρμός: και ύστερα από τον Τσαλδάρη, ο… Μεταξάς; Ποιο είναι το νόημα, και το «μήνυμα», όσων «πρωτοφανών» ζούμε τις τελευταίες μέρες; Εννοείται βέβαια ότι για να αναλύσουμε την ελληνική περίπτωση, πρέπει να εξετάσουμε σε ποιο στάδιο βρίσκεται η κρίση της Ευρωζώνης και του παγκόσμιου καπιταλισμού εν γένει: πώς σχετίζεται με τις ελληνικές εξελίξεις η «πτώση» της Ιταλίας και η στοχοποίηση πλέον από τις «αγορές» της ίδιας της Γαλλίας, αλλά και η παγκόσμια αγωνία για τη γενίκευση της κρίσης χρέους, για το νέο γύρο τραπεζικής κρίσης και για την επερχόμενη παγκόσμια επιβράδυνση αν όχι νέα ύφεση.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Για μερικές μέρες ύστερα από τη «βόμβα» Παπανδρέου τη Δευτέρα 31 Οκτωβρίου, ένα φάντασμα πλανιόταν πάνω από τον παγκόσμιο καπιταλισμό: το φάντασμα του ελληνικού δημοψηφίσματος – για τη δανειακή σύμβαση αρχικά, για το ευρώ στη συνέχεια. Με την εξαγγελία του, η Wall Street και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια κατέρρευσαν, οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων αναστατώθηκαν, τα spread και τα CDS της Ιταλίας (κυρίως) αλλά και της Ισπανίας απογειώθηκαν, οι «αγορές» περιέλαβαν και τη Γαλλία (οι γαλλικές τράπεζες δέχθηκαν μαζικές επιθέσεις, ενώ πάνω από 10 δισ. ευρώ παίχτηκαν σε λίγες μέρες στα γαλλικά CDS), η Μέρκελ, ο Σαρκοζί και η Λαγκάρντ φρύαξαν και απαίτησαν να εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατόν η συμφωνία της Συνόδου Κορυφής (αυτή που τάχα έγινε για να… σώσει τους μισθούς και τις συντάξεις των Ελλήνων εργαζομένων…), οι αναδυόμενοι (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία) έκαναν εκκλήσεις να εφαρμοστεί η συμφωνία της 27ης Οκτωβρίου (!) και όλοι μαζί κάλεσαν τον Παπανδρέου στις Κάννες για να του τα ψάλλουν και να του ζητήσουν να μην κάνει δημοψήφισμα ή, αν κάνει, να μην αφορά τη δανειακή σύμβαση αλλά το μέσα ή έξω από το ευρώ!!! Μπροστά στο «φάντασμα» του δημοψηφίσματος, ακόμη και οι εκλογές, που μέχρι χθες θεωρούνταν «καταστροφή» από τα παπαγαλάκια της ελληνικής αστικής τάξης και «απαγορεύονταν» από τους διεθνείς συμμάχους της, έγιναν μια κάποια λύση… Συνέχεια

Γιατί ηττηθήκαμε στον «πρώτο γύρο»;

Η επείγουσα η ανάγκη να δούμε και να διορθώσουμε τα λάθη «εδώ και τώρα», ενόψει του δεύτερου γύρου της αναμέτρησης!

του Πάνου Κοσμά

(Κόκκινο, Ιούλιος 2010)

Στο μικροσκόπιο οι ευθύνες της Αριστεράς

Με το Ασφαλιστικό και τα εργασιακά έκλεισε ένας σημαντικός κύκλος αγώνων. Αυτονόητα λοιπόν τίθεται το ερώτημα: το εργατικό κίνημα και η Αριστερά νίκησαν ή ηττήθηκαν σ’ αυτό τον κύκλο αγώνων; Δυστυχώς η απάντηση είναι προφανής: ηττήθηκαν και μάλιστα -δεδομένων των όρων και των διακυβεύσεων αυτής της μάχης- κατά κράτος! Μπορεί η διαπίστωση να πονάει ή να φαίνεται υπερβολική, αλλά για την Αριστερά και το εργατικό κίνημα δεν υπάρχει άλλος δρόμος παρά να δουν και να διορθώσουν τα λάθη τους, αν θέλουν να διαμορφώσουν σοβαρές προϋποθέσεις νίκης στη συνέχεια της αναμέτρησης με την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και την τρόικα.

Φυσικά, η Αριστερά, σχεδόν στο σύνολό της, δεν αρέσκεται να κάνει απολογισμούς των κοινωνικοταξικιών μαχών στις οποίες συμμετέχει. Με μία εξαίρεση: τους εκλογικούς απολογισμούς. Μετά τις εκλογές όλες οι οργανώσεις και τα κόμματα της Αριστεράς θεωρούν υποχρέωσή τους να κάνουν -και να δημοσιοποιήσουν- το δικό τους απολογισμό για τα αποτελέσματα. Τα Πολιτικά Γραφεία συνεδριάζουν στη σειρά και οι «ερμηνείες» των αποτελεσμάτων δίνουν και παίρνουν. Τι γίνεται όμως όταν μια μεγάλη κοινωνικοταξική αναμέτρηση κλείνει κάποιο κύκλο; Δεν μας χρειάζεται -και μάλιστα πολύ περισσότερο απ’ ό,τι στις εκλογές- ο απολογισμός;   Συνέχεια

Συνέντευξη του Πάνου Κοσμά στα «Ευρυτανικά Νέα»

(Σεπτέμβρης 2009)

«Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αγώνας αντοχής κι όχι αγώνας ταχύτητας»

Οι αντιθέσεις που διαφάνηκαν έντονα το τελευταίο διάστημα στο ΣΥΡΙΖΑ αφήνουν περιθώρια προοπτικής για το χώρο της Αριστεράς;
Κάθε πολιτικός χώρος έχει τα προβλήματα που του «αντιστοιχούν», και οι λύσεις που δίνει σ’ αυτά τον χαρακτηρίζουν. Η ΝΔ, για παράδειγμα, είχε το πρόβλημα να μην ταυτιστεί με στελέχη της που ενεπλάκησαν σε σκάνδαλα – οι λεγόμενοι «Βατοπεδινοί». Εξαίρεσε λοιπόν αυτά τα στελέχη, «με απόφαση του αρχηγού», από τα ψηφοδέλτιά της. Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, δεν ήθελε να ταυτιστεί με την περίοδο της διακυβέρνησης Σημίτη, η οποία άφησε αλγεινές εντυπώσεις στον ελληνικό λαό. Με ευγενικό τρόπο εξώθησαν τον Σημίτη εκτός ψηφοδελτίων. Σε περιόδους εσωκομματικών διαφωνιών, τα δύο μεγάλα κόμματα «λύνουν» τις διαφορές τους με «επίδειξη πυγμής του αρχηγού». Ο Καραμανλής είχε διαγράψει το σημερινό κορυφαίο συνεργάτη του κ. Σουφλιά, ο Γ. Παπανδρέου, πριν δύο μόλις χρόνια, απείλησε με διαγραφή τον κ. Βενιζέλο.
Σε μας, στον ΣΥΡΙΖΑ, τόσο τα προβλήματα όσο και οι λύσεις είναι εντελώς διαφορετικές. Το βασικό μας πρόβλημα είναι με μία έννοια ευχάριστο: πώς θα συντονίσουμε το βηματισμό ανάμεσα σε πολλές (11 σ’ αυτές τις εκλογές) οργανώσεις, κόμματα και συλλογικότητες της Αριστεράς. Είμαστε ένα ενωτικό σχήμα, και η ενότητα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το βαθύτερο υπόστρωμα των πρόσφατων διχογνωμιών ήταν εν τέλει αυτό – άσχετα αν το ΜΜΕ βολεύτηκαν να μιλάνε για «προσωπική κόντρα Αλέξη και Αλέκου».
Η λύση που δόθηκε, η συλλογική ηγεσία, μας τιμά και μας ξεχωρίζει από όλα τα άλλα πολιτικά κόμματα. Με τον ίδιο τρόπο θα συνεχίσουμε, γιατί η ενότητα της Αριστεράς είναι για μας στόχος μακράς πνοής. Φυσικά έχουμε κάνει λάθη και απογοητεύσαμε τον κόσμο μας. Αλλά για μας αυτός ο κόσμος δεν είναι απλώς ψηφοφόροι: από την κριτική του αντλούμε δύναμη για να διορθώνουμε τα λάθη μας και να γινόμαστε σοφότεροι.
Γι’ αυτό, λοιπόν, το ενωτικό μας εγχείρημα έχει και αντοχή και μέλλον! Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αγώνας αντοχής κι όχι αγώνας ταχύτητας! Συνέχεια

Δημιουργικές τρικλοποδιές

(του Πάνου Κοσμά, Γαλέρα 03/01/08)

Ο προϋπολογισµός τού 2008 είναι η νέα έκδοση του οδικού χάρτη για την αναδιανοµή τού εισοδήµατος εις βάρος των µισθωτών και συνταξιούχων.

Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης εξηγούσε στους υποψήφιους τραγουδοποιούς µε απλά λόγια τη «συνταγή» για να φτιάξουν ένα τραγούδι: «Θέλει τέλος κι αρχή… θέλει λόγια απλά… θέλει κάποιο µπλα µπλα» κ.λπ. Με τα χρόνια οι ελληνικές κυβερνήσεις διαµόρφωσαν τη δική τους «συνταγή» για το πώς φτιάχνεται ένας κρατικός προϋπολογισµός. Στα χρόνια της βασιλείας τού νεοφιλελευθερισµού, λοιπόν, και ειδικότερα στην Ελλάδα, η «συνταγή» κατάρτισης του κρατικού προϋπολογισµού περιλαµβάνει απαραίτητα: νέους φόρους για τους πολλούς ταυτόχρονα µε φοροαπαλλαγές για τα κέρδη, αύξηση του µεριδίου των έµµεσων φόρων στο σύνολο των φορολογικών εσόδων, καθήλωση των κοινωνικών δαπανών (για υγεία, παιδεία, πρόνοια, περιβάλλον κ.λπ.), υψηλές δαπάνες για εξοπλισµούς, αθέτηση υποχρεώσεων στα ασφαλιστικά ταµεία. Μόνο αυτά; Όχι φυσικά! Απαραίτητο συστατικό τής «συνταγής» είναι και η περιβόητη «δηµιουργική λογιστική». Δηλαδή τα λογιστικά τρικ που παραποιούν την «αλήθεια» του προϋπολογισµού προκειµένου ο τελικός ισολογισµός να είναι σύµφωνος µε την απαίτηση του Συµφώνου Σταθερότητας για έλλειµµα κάτω από 3% τού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) και για συνεχή µείωση του δηµόσιου χρέους µέχρι να φτάσει το 60% τού ΑΕΠ.

Κάθε χρόνο, λοιπόν, οι αρµόδιες υπηρεσίες τού υπουργείου Οικονοµίας και Οικονοµικών µετατρέπονται σε… µαγειρείο στοιχείων, προβλέψεων και εκτιµήσεων ώστε να πετύχει η «συνταγή». Οι απαράβατες κατευθυντήριες γραµµές είναι δύο: Πρώτον, πρέπει η αναδιανοµή εισοδήµατος να γίνει στην κατεύθυνση των κερδών και όχι των µισθών. Δεύτερον, πρέπει… πάση θυσία το έλλειµµα να είναι µικρότερο από το 3% τού ΑΕΠ. Να ξεκαθαρίσουµε από την αρχή κάτι σηµαντικό: Το πρώτο δεν είναι αποτέλεσµα του δεύτερου, δηλαδή η αναδιανοµή τού εισοδήµατος µέσω τού προϋπολογισµού εις βάρος των µισθών και υπέρ των κερδών δεν είναι αποτέλεσµα των προβλέψεων του Συµφώνου Σταθερότητας. Διότι, όπως είχε δηλώσει ευθαρσώς και ο Σηµίτης, «αν δεν υπήρχε η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα έπρεπε να εφεύρουµε αυτές τις πολιτικές», δηλαδή τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Όµως η δαµόκλειος σπάθη τού Συµφώνου Σταθερότητας επιδεινώνει τον αναδιανεµητικό χαρακτήρα τού κρατικού προϋπολογισµού. Συνέχεια