Η κρίση της Ευρωζώνης, το ευρώ και η Αριστερά

Εισήγηση του Πάνου Κοσμά, συντονιστή της επιτροπής Οικονομίας του ΣΥΡΙΖΑ, στο διήμερο του ΣΥΡΙΖΑ στη Θεσσαλονίκη στις 10-11/12/11 με θέμα «Η καπιταλιστική κρίση και η απάντηση της Αριστεράς».

Μέτωπο της Αριστεράς ή συμμαχία τύπου ιταλικής «Ελιάς»;

( του Πάνου Κοσμά, Εργατική Αριστερά – 03.04.2012)

Ο Πάνος Κοσμάς, μέλος της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ και της οργάνωσης «Κόκκινο», γράφει για την ανάγκη προσανατολισμού του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα πολιτικό μέτωπο της Αριστεράς, για την ανάγκη απόκρουσης διαφορετικών πολιτικών σχεδίων για «εκλογικές διευρύνσεις» και «συμμαχίες προθύμων».

  • «Ενωθείτε και τσακίστε τους!». Αυτή η «εντολή» εργάτη της «Χαλυβουργίας» προς αριστερή αντιπροσωπεία αλληλεγγύης στον αγώνα τους αποκαλύπτει τις διαθέσεις της εργατικής τάξης, αλλά και ευρύτερων καταπιεζόμενων στρωμάτων. Η απαίτηση για πολιτικό μέτωπο της Αριστεράς και για κυβέρνηση της Αριστεράς έχει πλέον μαζικό έρεισμα στην εργατική τάξη και τα πληβειακά στρώματα, αλλά και στον κόσμο της Αριστεράς.

Εμπειρία αγώνων

Η απαίτηση αυτή μπορεί να είναι ενστικτώδης, αλλά είναι απόλυτα σωστή. Στηρίζεται στην εμπειρία σχεδόν δύο χρόνων αγώνων ενάντια στις πολιτικές του μνημονίου. Που απέδειξαν ότι η γραμμή της «αντίστασης και ανάσχεσης της επίθεσης», με τις επιμέρους, τις κλαδικές και τις γενικές απεργίες, αλλά και τους άλλους εκατοντάδες μικρούς και μεγάλους αγώνες, από μόνη της δεν οδηγεί στη νίκη. Το πλαίσιο της κοινωνικής διαπραγμάτευσης έχει καταρρεύσει από τις πολιτικές του μνημονίου, η συναίνεση του φόβου έχει δώσει τη θέση της στο κράτος «έκτακτης ανάγκης», η τρόικα και η κυβέρνηση δεν υποχωρούν στο παραμικρό ακόμη και μπροστά στις πιο μαζικές κινητοποιήσεις όσο έχουν ακόμη τη δυνατότητα να περνούν από τη Βουλή τα αλλεπάλληλα «πακέτα» μέτρων.

Πρέπει λοιπόν να μπλοκάρουμε την κυβερνητική μηχανή του μνημονίου, χρειάζεται πολιτική ανατροπή. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε το «πεζοδρόμιο» και να ασχοληθούμε μόνο με τις εκλογές! Ήταν οι μάχες του κινήματος που οδήγησαν σε πτώση την κυβέρνηση Παπανδρέου, που έφθειραν την κυβέρνηση Παπαδήμου, που υποχρεώνουν το σύστημα να επιλέξει τις εκλογές σαν το μικρότερο κακό. Χωρίς το κίνημα, πολιτική ανατροπή προς το συμφέρον του κόσμου της εργασίας δεν μπορεί να υπάρξει! Συνέχεια

4η Συνδιάσκεψη ΣΥΡΙΖΑ: Οργανωτικά, ένα βήμα μπρος – πολιτικά, βήματα σημειωτόν

του Πάνου Κοσμά

(Κόκκινο, Ιούλιος 2011)

Η 4η  Συνδιάσκεψη του  ΣΥΡΙΖΑ διεξάγεται ύστερα από μια μακρά  και επώδυνη περίοδο  κρίσης αλλά και σε μια συγκυρία που  η αναμέτρηση με την κυβέρνηση, το μνημόνιο και την τρόικα παίρνει νέα χαρακτηριστικά, ανοίγοντας το ζήτημα της εξουσίας και της «επόμενης μέρας». Σε τέτοιες συνθήκες, ο ΣΥΡΙΖΑ βαδίζει προς τη Συνδιάσκεψη έχοντας κάνει οργανωτικά ένα βήμα μπρος (αν και αβέβαιο και δειλό) και πολιτικά πολλά βήματα σημειωτόν.

Ως ΚΟΚΚΙΝΟ είχαμε πρώτοι διατυπώσει το αίτημα -στην «εύφορη» περίοδο της ανοδικού κύματος για τον ΣΥΡΙΖΑ- για δημοκρατική συγκρότησή του, με μέλη, αποφασιστικές διαδικασίες και δημοκρατικά εκλεγμένα όργανα. Δυστυχώς η άρνηση του ΣΥΝ, αλλά και η έμμεση βοήθεια που είχε σε αυτή του την άρνηση από συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, δεν επέτρεψαν να γίνει τότε αυτό το βήμα, που θα ενέτασσε μαζικά στις γραμμές του ανένταχτους και ανένταχτες που τον είχαν προσεγγίσει. Ο ΣΥΡΙΖΑ πλήρωσε ακριβά εκείνο το οργανωτικό και πολιτικό «έγκλημα»: Από τη μια, μη έχοντας δημοκρατικά εκλεγμένα όργανα και αποφασιστικές διαδικασίες, δεν είχε τρόπο να διαχειριστεί τις διαφωνίες στους κόλπους του, με αποτέλεσμα να παράγονται διαρκώς μη διαχειρίσιμα «επεισόδια» αντιπαράθεσης, ηγετικών διενέξεων και προσωπικών στρατηγικών που λειτουργούσαν διαλυτικά και αποσυσπειρωτικά. Από την άλλη, το κύμα των ανένταχτων που συσπειρώθηκε γύρω του δεν άντεξε για πολύ το στάτους των «μελών χωρίς δικαιώματα» και απομακρύνθηκε, ενώ και γενικότερα οι γραμμές του αποσυσπειρώθηκαν. Το αποτέλεσμα ήταν να μεγιστοποιηθεί η αδυναμία παρέμβασης στην κοινωνία και στα κινήματα και να τονωθούν ακόμη περισσότερο τα εκλογικά και επικοινωνιακά χαρακτηριστικά του σχήματος.

Ενόψει της Συνδιάσκεψης, τα οργανωτικά βήματα μπρος είναι  σημαντικά: το σώμα της Συνδιάσκεψης θα είναι σώμα εκλεγμένων (με εκλογές ή συναινετική ανάδειξη) αντιπροσώπων και θα έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες, μεταξύ των οποίων να εκλέξει και το ενδιάμεσο αποφασιστικό όργανο, την Πανελλαδική Συντονιστική Επιτροπή. Επίσης, οι πολιτικές αποφάσεις θα επικυρωθούν από το σώμα. Ωστόσο, είναι φανερές οι δυνάμεις αδράνειας (που πλέον αφορούν τον ΣΥΝ ή τμήματα του ΣΥΝ) που απειλούν να σχετικοποιήσουν τη σημασία και το περιεχόμενο αυτών των βημάτων. Εξάλλου, οι «σκεπτικιστές» θα έχουν σύμμαχο το γεγονός ότι η προσυνδιασκεψική διαδικασία ήταν ελλιπέστατη και χωρίς μαζική συμμετοχή. Η εμπειρία της Συνδιάσκεψης θα δείξει ποια θα είναι τα πραγματικά κέρδη από αυτή τη διαδικασία.    Συνέχεια

Ο ΣΥΡΙΖΑ σε νέα φάση

του Πάνου Κοσμά

(Κόκκινο, Δεκέμβρης 2009)

Οι  αποφάσεις της 3ης Πανελλαδικής Σύσκεψης του ΣΥΡΙΖΑ φέρνουν  το ενωτικό εγχείρημα  ένα βήμα μπροστά  και ταυτόχρονα ένα βήμα πιο κοντά στο «κριτικό σημείο» που πρέπει να παρθούν αποφάσεις καταλυτικής σημασίας. Το ενιαίο μητρώο μελών, η κάρτα μέλους, οι αποφασιστικές διαδικασίες σε επίπεδο οργανώσεων βάσης (τοπικών και κλαδικών επιτροπών), η απόφαση η επόμενη Πανελλαδική Συνδιάσκεψη να είναι συγκροτημένο σώμα αντιπροσώπων που θα αναδειχθούν από τις οργανώσεις βάσης με συναίνεση ή εκλογή, η συγκρότηση επιτροπής που θα ανοίξει το διάλογο και θα κωδικοποιήσει τα «αντικείμενα» του περαιτέρω μετασχηματισμού του ΣΥΡΙΖΑ και της ανασύνθεσης της Αριστεράς, όλα αυτά μπορεί να μην είναι οι αποφάσεις που περίμενε ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ, όμως οδηγούν τα πράγματα σε ένα σημείο όπου όλοι πλέον αναμετριούνται με «υπαρξιακού» χαρακτήρα επιλογές.

Την αλήθεια αυτή υπογραμμίζει με τον πιο εύγλωττο τρόπο η «υποδοχή» αυτών των αποφάσεων  από την Ανανεωτική Πτέρυγα του ΣΥΝ. «Εκπαιδευμένη», ιδιαίτερα τα τελευταία δύο χρόνια, στο να βάζει κόκκινες γραμμές και βέτο στο μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ στην κατεύθυνση ενιαίου πολιτικού σχηματισμού (την ίδια στιγμή που σχεδόν μονοπωλεί την εκπροσώπηση του ΣΥΡΙΖΑ στα ΜΜΕ…), δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τις αποφάσεις, ότι τα μέλη της δεν θα πάρουν κάρτα μέλους του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο Λ. Κύρκος θεώρησε σκόπιμο τις μέρες της Συνδιάσκεψης του ΣΥΡΙΖΑ να δηλώσει ότι το εγχείρημα πρέπει να λάβει τέλος.

Η Ανανεωτική Πτέρυγα  όμως δεν περιορίστηκε σ’ αυτό. Συνδύασε τη δήλωση μη αποδοχής των αποφάσεων  της Συνδιάσκεψης με μια πολιτική ανταρσία: Υποστηρίζει ευθαρσώς ότι  ο ΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να προστρέξουν στη συναίνεση που προσπαθεί να οικοδομήσει ο Γ. Παπανδρέου και η κυβέρνηση (στο πλαίσιο αυτό προτείνει να υπερψηφιστεί ο Παπούλιας για δεύτερη πενταετία στον προεδρικό θώκο).

Ο συνδυασμός είναι  εκρηκτικός. Είναι δυσβάστακτος για  την αριστερά του ΣΥΝ, καθώς ισοδυναμεί με δίλημμα «ρήξη και διάσπαση ή υποταγή», ενώ είναι εντελώς απαράδεκτος για τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο «οργανωτικός» μετασχηματισμός

Αυτό όμως που κάνει  την κατάσταση οριακή, είναι ότι  με τις αποφάσεις της 3ης Πανελλαδικής ο ΣΥΡΙΖΑ αγγίζει πλέον το «κριτικό σημείο» του οργανωτικού του μετασχηματισμού: είτε θα ανοίξει ο δρόμος για το μετασχηματισμό του σε ενιαίο πολυτασικό κόμμα με ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά είτε θα μπει σε διαλυτική κρίση – χωρίς φυσικά να μπορέσει να εφαρμόσει ούτε καν τις αποφάσεις της 3ης Πανελλαδικής Σύσκεψης.

Οι εξελίξεις μάς  αποκαλύπτουν τη διπλή διαλεκτική της  εξέλιξης του ΣΥΡΙΖΑ:

  • Από τη μια, η νέα δυναμική που ανέπτυξε ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούσε ούτε να τη διατηρήσει ούτε να την υποστηρίξει ούτε να τη διαχειριστεί μια εκλογική συμμαχία συνιστωσών. Η δυναμική αυτή «ζητούσε» ένα νέο πολιτικό σχηματισμό! Αυτή η απαίτηση είναι περισσότερο από πολιτική, είναι ιστορική – πολιτική συμπύκνωση και καθόλου στενά οργανωτικό ζήτημα. Με τι συγκρούστηκε και εξακολουθεί να συγκρούεται αυτή η απαίτηση; Με την ιστορική αναπηρία και το σεχταρισμό των περισσότερων συνιστωσών, με πρώτο και καλύτερο τον ΣΥΝ, που ήθελαν να προσαρμόσουν τη νέα δυναμική, τη νέα ιστορική δυνατότητα, στα καλούπια της πολυδιασπασμένης Αριστεράς του χθες. Όλες οι αντιρρήσεις που έχουν διατυπωθεί ενάντια στην προοπτική μετασχηματισμού του ΣΥΡΙΖΑ σε ομοσπονδιακού τύπου ενιαίο πολυτασικό κόμμα είναι «προφάσεις εν αμαρτίαις», θεωρητικοποιήσεις της αδυναμίας των περισσότερων συνιστωσών να δείξουν πολιτική διορατικότητα και γενναιότητα και να ανταποκριθούν στην ιστορική πρόκληση της δημιουργίας ενός νέου πολιτικού σχηματισμού.
  • Από την άλλη, η άρνηση για τη δημιουργία ενός νέου μαζικού πολιτικού σχηματισμού της Αριστεράς ήταν και εξακολουθεί να είναι το «θερμοκήπιο» του πολιτικού συντηρητισμού και της οπισθοδρόμησης. Η «άμυνα» απέναντι στην προοπτική του μετασχηματισμού του ΣΥΡΙΖΑ είναι το πολιτικό «υπερόπλο» της Ανανεωτικής Πτέρυγας για να έχει διαρκώς την πρωτοβουλία των κινήσεων, να επιβάλλει την ατζέντα της στον ΣΥΝ, να δημιουργεί τετελεσμένα, να υπονομεύει διαρκώς την αριστερή στροφή. Αλλά και για μερικές ακόμη συνιστώσες, η γραμμή άρνησης της προοπτικής μετασχηματισμού του ΣΥΡΙΖΑ σε ενιαίο κόμμα ήταν αιτία συντηρητισμού και περιχαράκωσης, παρά τα «μεγάλα λόγια».

Αυτό που απαξιωνόταν σαν «οργανωτικό», δηλαδή η ιστορική – πολιτική πρόκληση της δημιουργίας ενός νέου μαζικού κόμματος της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, έκλεινε την παροχή πολιτικού και ιδεολογικού οξυγόνου, τη δυνατότητα ανάπτυξης νικηφόρων δυναμικών στους κοινωνικούς χώρους. Αφυδάτωνε το εγχείρημα, μαζί και τις συνιστώσες του. Το καθιστούσε ευάλωτο στις δεξιές πιέσεις.

Νέα φάση


Αυτή η συντηρητική  και μυωπική διαχείριση μιας νέας ιστορικής δυναμικής για την  Αριστερά, συχνά μετατρέπεται σε αντιστροφή των όρων του προβλήματος: Φταίει τάχα η αδυναμία να συμφωνήσουμε πολιτικά που υπάρχουν όλοι αυτοί οι δισταγμοί και αντιστάσεις στον «οργανωτικό» μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ…

Στη συνέχεια, αυτή η  αντιστροφή γίνεται αυτοεπιβεβαιούμενη προφητεία: εμφανίζονται συνολικά διαφορετικές πολιτικές αφηγήσεις, για να αρχίσει να γίνεται συνείδηση ότι «δεν χωράμε όλοι μαζί» – και δεν εννοούμε την Ανανεωτική Πτέρυγα*, αλλά όλους τους άλλους… Στην πραγματικότητα, αυτό που δεν χωρά σε ένα απολύτως εφικτό «όλοι μαζί» είναι η λογική του Προκρούστη: να κόβουμε ό,τι περισσεύει από το ενωτικό εγχείρημα για να έρθει στα μέτρα μεγάλων ή μικρών γραφειοκρατιών, αρχηγισμών, ενστίκτων αυτοσυντήρησης και απλής ή διευρυμένης αναπαραγωγής «προνομίων» (ανάδειξης, προβολής, εκλογής, ρόλων κ.λπ.).

Ένας κύκλος του εγχειρήματος έκλεισε. Ένας νέος, αναζωογονητικός κύκλος πρέπει να αναμετρηθεί και με ιδεολογικο-αξιακά ζητήματα καθώς και με ζητήματα στρατηγικού προσανατολισμού. Η 3η Πανελλαδική αποφάσισε και γι’ αυτό: τη συγκρότηση Επιτροπής που θα διερευνήσει τα ζητήματα του περαιτέρω μετασχηματισμού του ΣΥΡΙΖΑ και την προοπτική ανασύνθεσης της Αριστεράς.

Εκεί χωράμε όλοι, με τις αφηγήσεις μας, συνολικές  ή επιμέρους. Ας προσέλθουμε και  ας δοκιμαστούμε…

Η πίεση των πραγμάτων, της «πραγματικής ζωής», έφερε τα πράγματα ως εδώ. Και όλοι αντιλαμβάνονται ότι για τον ΣΥΡΙΖΑ το δίλημμα είναι πλέον υπαρξιακό: Είτε θα προχωρήσει στο «μεγάλο μετασχηματισμό» είτε θα διαλυθεί. Πρέπει όλοι να αναλογιστούν αν επενδύουν στο πρώτο ή στο δεύτερο… Και πρέπει να μάθουμε να ξεχωρίζουμε πίσω από τους λεονταρισμούς και τις συνολικές αφηγήσεις αν εντάσσονται στο πρώτο ή οδηγούν στο δεύτερο…

Πάνος Κοσμάς

*Θα χωρούσε και  η Ανανεωτική Πτέρυγα, αρκεί  να λειτουργούσε σαν αυτό που  είναι: ένα μειοψηφικό ρεύμα  στον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και στον  ΣΥΝ. Αντ’ αυτού, θέλει να μιλάει εξ ονόματος του ΣΥΡΙΖΑ  και να τον εκπροσωπεί, επιτιθέμενος εναντίον του! Με τέτοια πολιτική στάση, δεν χωράει στον ΣΥΡΙΖΑ!

Συνέντευξη του Πάνου Κοσμά στα «Ευρυτανικά Νέα»

(Σεπτέμβρης 2009)

«Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αγώνας αντοχής κι όχι αγώνας ταχύτητας»

Οι αντιθέσεις που διαφάνηκαν έντονα το τελευταίο διάστημα στο ΣΥΡΙΖΑ αφήνουν περιθώρια προοπτικής για το χώρο της Αριστεράς;
Κάθε πολιτικός χώρος έχει τα προβλήματα που του «αντιστοιχούν», και οι λύσεις που δίνει σ’ αυτά τον χαρακτηρίζουν. Η ΝΔ, για παράδειγμα, είχε το πρόβλημα να μην ταυτιστεί με στελέχη της που ενεπλάκησαν σε σκάνδαλα – οι λεγόμενοι «Βατοπεδινοί». Εξαίρεσε λοιπόν αυτά τα στελέχη, «με απόφαση του αρχηγού», από τα ψηφοδέλτιά της. Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, δεν ήθελε να ταυτιστεί με την περίοδο της διακυβέρνησης Σημίτη, η οποία άφησε αλγεινές εντυπώσεις στον ελληνικό λαό. Με ευγενικό τρόπο εξώθησαν τον Σημίτη εκτός ψηφοδελτίων. Σε περιόδους εσωκομματικών διαφωνιών, τα δύο μεγάλα κόμματα «λύνουν» τις διαφορές τους με «επίδειξη πυγμής του αρχηγού». Ο Καραμανλής είχε διαγράψει το σημερινό κορυφαίο συνεργάτη του κ. Σουφλιά, ο Γ. Παπανδρέου, πριν δύο μόλις χρόνια, απείλησε με διαγραφή τον κ. Βενιζέλο.
Σε μας, στον ΣΥΡΙΖΑ, τόσο τα προβλήματα όσο και οι λύσεις είναι εντελώς διαφορετικές. Το βασικό μας πρόβλημα είναι με μία έννοια ευχάριστο: πώς θα συντονίσουμε το βηματισμό ανάμεσα σε πολλές (11 σ’ αυτές τις εκλογές) οργανώσεις, κόμματα και συλλογικότητες της Αριστεράς. Είμαστε ένα ενωτικό σχήμα, και η ενότητα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το βαθύτερο υπόστρωμα των πρόσφατων διχογνωμιών ήταν εν τέλει αυτό – άσχετα αν το ΜΜΕ βολεύτηκαν να μιλάνε για «προσωπική κόντρα Αλέξη και Αλέκου».
Η λύση που δόθηκε, η συλλογική ηγεσία, μας τιμά και μας ξεχωρίζει από όλα τα άλλα πολιτικά κόμματα. Με τον ίδιο τρόπο θα συνεχίσουμε, γιατί η ενότητα της Αριστεράς είναι για μας στόχος μακράς πνοής. Φυσικά έχουμε κάνει λάθη και απογοητεύσαμε τον κόσμο μας. Αλλά για μας αυτός ο κόσμος δεν είναι απλώς ψηφοφόροι: από την κριτική του αντλούμε δύναμη για να διορθώνουμε τα λάθη μας και να γινόμαστε σοφότεροι.
Γι’ αυτό, λοιπόν, το ενωτικό μας εγχείρημα έχει και αντοχή και μέλλον! Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αγώνας αντοχής κι όχι αγώνας ταχύτητας! Συνέχεια

Και τώρα, ΣΥΡΙΖΑ παντού!

(Σεπτέμβρης 2007)

Τα άμεσα στοιχήματα: Επιτροπές βάσης του ΣΥΡΙΖΑ

παντού και προγραμματική σύγκλιση της Αριστεράς

και των λαϊκών και αριστερών κομματιών του ΠΑΣΟΚ στα κινήματα

Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. έθεσε στόχο της εκλογικής του μάχης το «Αλλάζουμε το τοπίο!». Είναι η ώρα να δούμε σε ποιο βαθμό αυτό επιτεύχθηκε και τι πρέπει να γίνει στο αμέσως επόμενο διάστημα. Αυτό με τη σειρά του συναρτάται με τρία πράγματα: Την αποτίμηση των αποτελεσμάτων, την αποτίμηση της κρίσης στο ΠΑΣΟΚ και την εκτίμηση για την πολιτική δυναμική του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ.

Καταρχήν, ας συνοψίσουμε τις διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις εκλογές του 2004:   

  • ΝΔ: Μείωση ψήφων 365.185, μείωση ποσοστού 3,53%.
  • ΠΑΣΟΚ: Μείωση ψήφων 276.218, μείωση ποσοστού 2,53%.
  • ΚΚΕ: Αύξηση ψήφων 147.057, αύξηση ποσοστού 2,26%.
  • ΣΥΡΙΖΑ: Αύξηση ψήφων 119.494, αύξηση ποσοστού 1,78%.
  • Άκρα Αριστερά (ΚΚΕ μ-λ, ΜΕΡΑ, ΕΝΑΝΤΙΑ, Μ-Λ ΚΚΕ): Αύξηση ψήφων 21.214, αύξηση ποσοστού 0,31%.

Ας σημειώσουμε επίσης ότι:

  • Τα κόμματα της νεοφιλελεύθερης δικομματικής διακυβέρνησης έχασαν αθροιστικά 641.403 ψήφους, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 5,98%.
  • Η συνολική άνοδος της Αριστεράς (ΚΚΕ + ΣΥΡΙΖΑ + Άκρα Αριστερά) είναι 287.765 ψήφοι, με ποσοστό αθροιστικά 13,86% και με αύξηση ποσοστού σε σχέση με το 2004 4,35%.
  • Στα μαζικά κόμματα της Αριστεράς στα αριστερά της σοσιαλδημοκρατίας (ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ) η ψαλίδα κλείνει, αλλά τα πρωτεία εξακολουθεί να κατέχει το πιο σεχταριστικό απ’ αυτά, το ΚΚΕ.
  • Στην Άκρα Αριστερά τα πρωτεία έχουν επίσης τα πιο σεχταριστικά τμήματα (κατά σειρά: ΚΚΕ μ-λ και ΜΕΡΑ, ενώ το πιο ενωτικό και λιγότερο σεχταριστικό κομμάτι, το ΕΝΑΝΤΙΑ ηττήθηκε καθαρά στον ενδο-ακροαριστερό συναγωνισμό). 

Νέο πολιτικό σκηνικό  Συνέχεια